sábado, 16 de mayo de 2015

Co znaczy po hiszpańsku el código de barras

El código de barras es un elemento que nos acompaña prácticamente durante toda nuestra vida. Tanto en las tiendas como en casa. ¿Cómo es posible? Gracias a su doble sentido.

En su primer significado el código de barras es un símbolo ubicado en cada producto que contiene informaciones sobre él. Tras escanear un código de barras obtenemos acceso por ejemplo al precio o al país de origen de un producto que queremos comprar. Su equivalente polaco es kod kreskowy.

 (Photo: © Pixabay - CC0 Public Domain - Nemo)

Sin embargo el código de barras es también un tipo de arrugas que se forman encima del labio superior. En polaco lo llamamos słoneczko



 (Zdjęcie: © Pixabay - CC0 Public Domain - stokpic)

Słowo código de barras ma po hiszpańsku dwa znaczenia. Jedno z nich związane jest z zakupami, drugie z procesem starzenia się.

Będąc w sklepie szukamy kodu kreskowego, aby otrzymać takie informacje o produkcie, który chcemy kupić, jak na przykład jego cena czy kraj pochodzenia.

Jednak código de barras oznacza również zmarszczki, które tworzą się nad górną wargą, a które po polsku noszą nazwę "słoneczka".

domingo, 10 de mayo de 2015

Czym sie różni Nochebuena od Nochevieja? ¿Cuál es la diferencia entre Nochebuena y Nochevieja?

Nieodłącznym elementem nauki każdego języka jest opanowanie słownictwa z zakresu różnego rodzaju świąt. Hiszpański nie jest tutaj wyjątkiem. Z pewnością większość z Was w okolicach grudnia spotkała się z określeniami Nochevieja i Nochebuena. Na nieszczęście, oba zawierają cząstkę "noche", przez co mogą od czasu do czasu wprowadzać zamieszanie w naszym umyśle. 
Jaka jest różnica między nimi?

La Nochebuena - ma miejsce 24 grudnia, czyli wtedy, kiedy w Polsce obchodzona jest Wigilia Bożego Narodzenia. Słowo nochebuena możemy dosłownie przetłumaczyć jako "dobra noc", a ucząc się tego słówka możemy skojarzyć przymiotnik dobry na przykład z jedzeniem czy rodzinną atmosferą.

La Nochevieja - to noc z 31 grudnia na 1 stycznia, czyli po prostu Sylwester. Aby zapamiętać to słówko, możemy podeprzeć się jego dosłownym tłumaczeniem, czyli "stara noc". Stara, bo należąca do mijającego roku. 

Jeśli interesuje Cię słownictwo związane z Bożym Narodzeniem i Nowym Rokiem, zajrzyj do artykułów Sylwester i Nowy Rok po hiszpańsku oraz Jak opowiedzieć o Bożym Narodzeniu po hiszpańsku.

(Photo: © CC0 Public Domain: Pixabay - geralt) 

Sea cual sea el idioma que estés estudiando, tarde o temprano aparecerá el tema de las fiestas. La lengua española no es aquí ninguna excepción. En efecto, en prácticamente cada curso de este idioma alrededor del mes de diciembre aparecen, entre otras, dos palabras: la Nochebuena y la Nochevieja. Y como ambas contienen la palabra "noche"a veces pueden confundir tu memoria más de lo que parece. ¿Cómo diferenciarlas?

La Nochebuena - se celebra el día 24 de diciembre. Es entonces la víspera de la Navidad. La palabra nochebuena contiene dos elementos: noche y buena. Para recordarla mejor podemos relacionar el término "bondad"con el ambiente familiar del periodo navideño.

La Nochevieja - es el tiempo que separa el día 31 de diciembre del día 1 de enero, siendo de este modo, la última noche de cada año. El elemento clave que nos permite memorizar su significado es el adjetivo "vieja". En efecto la última noche del año es vieja porque nos marca una temporada que se acaba y que pronto pasará al olvido. 

jueves, 30 de abril de 2015

¿Cuál es la diferencia entre un yogur y un yogurín?

Si de vez en cuando veis alguna serie en español habréis oído tanto la palabra "yogur" como "yogurín".

A primera vista "yogurín" parece el diminutivo del sustantivo "yogur". En realidad es mucho más y no tiene que ver sólo con los productos lácteos. 

Mientras que un yogur es un simple producto basado en la fermentación de la leche, un yogurín es un individuo joven (en la mayoría de los casos se refiere a chicos) y atractivo entre los 18 y 25 años que a menudo es objeto de admiración por parte de las personas entre los 30 y 50 años, sobre todo las mujeres. 

Aunque no se sabe exactamente de dónde viene esta comparación, podemos sospechar que no ha sido inventada por casualidad. En efecto, los yogurines tanto como los yogures están para comérselos.

(Photo: Creative Commons - Pixabay: skeeze)


Jeśli od czasu do czasu zdarza Wam się oglądać hiszpańskie seriale, z pewnością usłyszeliście w nich zarówno słowo "yogur", jak i "yogurín".

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że  "yogurín" jest po prostu skrótem od
"yogur", jednak w rzeczywistości rzeczownik ten nie jest związany jedynie z produktami mlecznymi.

Podczas gdy "yogur" to jedynie prosty produkt wytwarzany z mleka,
"yogurín" to młoda i atrakcyjna osoba (choć najczęściej termin ten odnosi się do mężczyzn) pomiędzy 18 a 25 rokiem życia, która często jest obiektem podziwu dla reprezentantek (gdyż głównie są to kobiety) przedziału wiekowego od 30 do 50 lat.

Mimo że nie wiadomo dokładnie, skąd pochodzi do porównanie, można się domyślić, że nie zostało wybrane przypadkowo. Wszkaże zarówno "yogur", jak i "yogurín" nadają się do schrupania.

domingo, 15 de marzo de 2015

Salud, saludable i sano - na czym polega różnica?

En español:

La salud es uno de los temas más importantes para cada uno de nosotros. A todos nos gustaría olvidar lo que significa la enfermedad o el cansancio.

Por consiguiente la salud es también el protagonista de nuestras primeras conversaciones en otro idioma. Por lo tanto hoy vamos a explicar la diferencia entre las palabras salud, saludable y sano. 

La salud - la palabra está acompañada del artículo, lo que nos sugiere que es un sustantivo. Significa: el estado del cuerpo, y al polaco lo traducimos como "zdrowie". Por eso si queréis brindar con un español, antes de tomar una copa de vino, de licor o de vodka habrá que decir "salud", es decir, "na zdrowie".

Saludable - es el adjetivo que usamos para describir algo provechoso, algo bueno para nuestro cuerpo. Por ejemplo, podemos tener un estilo de vida saludable o comer productos saludables.

Sano - en ciertos casos puede ser un sinónimo del adjetivo saludable. Podemos decir por ejemplo: la comida sana o la comida saludable. Además el adjetivo sano forma parte de una expresión muy útil que es: estar sano, es decir, gozar de buena salud.

Con el adjetivo sano está relacionado también el verbo sanar, es decir, ayudar a recobrar la salud. En polaco lo traduciríamos como: wyzdrowieć o uzdrowić.

Para recordar el significado de las palabras que acabamos de explicar, os propongo la siguiente frase:

Una vida sana y comida saludable no te sanarán si no eres feliz. La salud está en tu cabeza.

(Foto: © Creative Commons - Pixabay: Nemo)


Hablando del tema de salud hay que mencionar sin duda un fenómeno muy interesante relacionado con las diferencias entre el castellano y el español de América del Sur. Mientras que en España el ministerio que gestiona los asuntos relacionados con la salud se llama el Ministerio de Sanidad, por ejemplo en Perú o en Chile la misma entidad es llamada el Ministerio de Salud.

  Por otro lado podemos mencionar también la existencia de dos frases hechas que contienen la palabra sano.  

La primera: cortar por lo sano significa poner fin a una situación complicada eliminando la fuente del problema. Su equivalente en polaco es "zdusić problem w zarodku".

La segunda expresión: sano y salvo se refiere a una situación en la que llegamos a cumplir con nuestro objetivo sin ninguna lesión o ningún daño. En polaco tenemos una expresión muy similar que es: "cały i zdrowy". 

miércoles, 25 de febrero de 2015

¿Cuáles son los dos significados de la palabra “cita”?

“En nuestra primera cita mi novio me escribió una cita de Joaquín Sabina” - esta frase, aunque un poco rara, es perfectamente posible desde el punto de vista gramático y semántico. Pero dejando de lado las divagaciones teóricas, ¿a qué se refiere la palabra cita en esta frase? Obviamente, a dos cosas distintas, porque la palabra “cita” es uno de ejemplos de la polivalencia del idioma, en el que el mismo sustantivo tiene dos significados.
 

Así, una cita puede ser un encuentro romántico de dos personas. Una cita puede tener lugar en un restaurante, un parque, un bar etc. Sin embargo la palabra “cita” está también relacionada con el verbo “citar”, es decir, reproducir las palabras de otra persona. Por lo tanto, una cita es una repetición, reproducción oral o escrita de la sentencia escrita o expresada por una persona. 


(Foto: © Creative Commons: Pixabay – PublicDomainPictures).


 

------------------------------------------------------------------------------
(Foto: © Creative Commons: Flickr – Rick Powell).



“En nuestra primera cita mi novio me escribió una cita de Joaquín Sabina” - w tym zdaniu dwa razy pojawia się słowo “cita” i mimo że zarówno z punktu widzenia gramatyki, jak i semantyki, jest ono poprawne, znaczenie “cita” odnosi się do dwóch różnych zjawisk. Co więc tak naprawdę po hiszpańsku oznacza słowo “cita”? 


Znaczenia są dwa. Po pierwsze, una cita to romantyczne spotkanie dwojga ludzi, czyli randka, która może odbywać się, na przykład, w restauracji, parku czy barze. Jednocześnie, słowo “cita” pochodzi od czasownika “citar”, czyli “cytować”. W drugim znaczeniu jego polskim odpowiednikiem będzie zatem słowo “cytat”, czyli pisemne lub ustne przytoczenie słów wypowiedzianych przez inną osobę.

viernes, 9 de enero de 2015

¿Cuál es la diferencia entre la farmacia y la parafarmacia?


Cuando vayáis a España tarde o temprano os toparéis tanto con farmacias como parafarmacias. Pero ¿cuál es la diferencia entre estos dos establecimientos? Es muy simple, lo que podemos comprar en las farmacias son medicamentos que se venden con prescripción, o sin ella. Por otra parte las parafarmacias ofrecen productos relacionados, entre otros, con la cosmética, el cuidado corporal, la higiene bucal y ocular.
 

Sin embargo, muchas veces la mercancía que tienen en oferta las parafarmacias está igualmente disponible en las farmacias. En cambio las parafarmacias pueden vender sus productos a través de Internet

    

-------------------------------------------------------------



Jadąc do Hiszpanii prędzej czy później natkniecie się zarówno na tzw. farmacias, jak i parafarmacias. Jaka jest różnica pomiędzy nimi? To bardzo proste, w las farmacias, czyli aptekach można kupić przede wszystkim leki dostępne na i bez recepty. Z kolei parafarmacias oferują produkty kosmetyczne, związane, między innymi, z higieną ciała, jamy ustnej czy oczu.
 

W praktyce najczęściej okazuje się, że w aptekach można kupić te same produkty, co w parafarmacias. Jednak to, co przemawia na korzyść tych drugich to fakt, że ich właściciele mogą sprzedawać przez Internet.


 (Zdjęcie: © Creative Commons - wikimedia.commons.org)

viernes, 12 de diciembre de 2014

Un libro sobre una libra libre

Mimo że te trzy słowa różnią się jedynie ostatnią literą, ich znaczenia są odmienne. Libro, libra, libre – na czym polega różnica pomiędzy nimi?


Libro, a w zasadzie un libro to rzeczownik, który po polsku znaczy “książka”.

(Foto: commons.wikimedia.org)


Libra, a dokładniej una libra to w kontekście znaków zodiaku – Waga (i wtedy zapiszemy ją z wielkiej litery), ale też hiszpańska nazwa brytyjskiej waluty, czyli funta.

(Foto: Creative Commons - Pixabay: Nemo)

Libre to z kolei przymiotnik, który po polsku oznacza “wolny”. Trzeba pamiętać, że jak wszystkie przymiotniki zakończone na samogłoskę “e”, posiada on taką samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego.

 

(Foto: commons.wikimedia.org)

-------------------------------------------------------------


Aunque la diferencia entre estas tres palabras consiste tan sólo en una letra, su significado es distinto. Libro, libra, libre - ¿cuál es la diferencia?


Libro y más concretamente un libro es un sustantivo que en polaco significa książka. Su equivalente inglés es book.


Libra o más bien una libra (ya que también es un sustantivo) se refiere a uno de los signos del Zodiaco que en polaco se llama Waga y en inglés Libra. Por supuesto, una libra es también el nombre de la moneda usada en Gran Bretaña. En polaco la llamamos funt y en inglés pound.


Libre es un adjetivo que en polaco significa wolny, wolna, en inglés su equivalente es free. Es bastante importante y útil recordar que la forma libre, como todos los adjetivos que acaban en “e”, es la misma para el género masculino y femenino.


viernes, 21 de noviembre de 2014

Dos en uno: mascota

Kiedy jako Polacy słyszymy słowo mascota, niemal automatycznie myślimy o pluszakach. Wprawdzie słowo mascota ma trochę wspólnego z maskotką, niemniej, ma też swoje drugie, o wiele częściej używane znaczenie.

Una mascota to w pierwszym znaczeniu zwierzątko domowe. Może to być pies, kot, świnka morska, niemniej jednak, jeśli jakiś Hiszpan zapyta Was "¿Y tú? ¿Tienes alguna mascota en casa?", możecie być pewni, że nie będzie chodziło o pluszowe misie.


(Creative Commons - Pixabay: karenrenepterson)

Jednak słowo mascota ma również swoje znaczenie związane z maskotką. W zdaniu "Cuál será la mascota de los próximos Juegos Olímpicos?" słowo mascota oznacza maskotkę, symbol używany na przykład podczas wydarzeń sportowych.


(Creative Commons - Pixabay: dipratt)

--------------------------------------------------------------------------------------

Cuando los polacos oyen la palabra mascota enseguida piensan en los peluches lo que es debido al hecho de que en polaco la palabra maskotka significa sobre todo peluche. En cambio mucha gente en Polonia ignora que para los españoles la palabra mascota se refiere sobre todo a los animales de compañía. Esta es la razón para la que muchas veces los alumnos polacos pueden confundir el significado principal de esta palabra.

Sin embargo, tanto en español como en polaco hay un contexto en común para las palabras mascota/maskotka. Hablando por ejemplo de los Juegos Olímpicos o de los equipos de fútbol podemos usar la palabra mascota/maskotka para describir el objeto que trae suerte, que simboliza un evento. 

domingo, 2 de noviembre de 2014

Co znaczy po hiszpańsku słowo cutre i jak je zobrazować?

Dziś zajmiemy się często używanym przez Hiszpanów słówkiem cutre, którego możemy użyć w różnych kontekstach, a które jest przydatne, jeśli chcemy określić coś, co nam się wybitnie nie podoba. Jak podaje słownik Wordreference, słowo cutre, w odniesieniu do rzeczy, oznacza “pobre, sucio, de baja calidad”. Po polsku moglibyśmy powiedzieć, że jeśli jakaś rzecz jest cutre, to z pewnością będzie brzydka, słabej jakości, kiczowata, w złym guście.

Określenie cutre może również odnosić się do osób. W tym wypadku będzie to oznaczać, że taka osoba jest nędznego charakteru, godna pożałowania, czasem też skąpa. Na tej samej zasadzie znaczeniowej oparty jest rzeczownik la cutrería, czyli odpowiednio będzie to albo kicz, kiepski gust, albo skąpstwo, podły stan jakiejś rzeczy. Oczywiście zarówno przymiotnik cutre, jak i rzeczownik cutrería należą do języka potocznego, o czym warto pamiętać, zanim ich użyjemy.

Zobaczmy na parę zdań, w których pojawiają się wyrażenia cutre i cutrería. Warto jednak pamiętać, że oba wyrażenia należą do tej grupy słów, które trudno jest przetłumaczyć dosłownie i jednoznacznie na język polski. Posługując się nimi trzeba zdać się raczej na intuicję niż sztywne reguły:

1. No quiero ver esta peli, he leído las reseñas y bueno, dicen que es más que cutre.
Nie chcę oglądać tego filmu, czytałem recenzję i mówią, że jest bardziej niż denny.

2. No, no no vuelvo a pisar por este bar, es tan cutre que incluso los yonkis se han encontrado otro sitio.
Nie, moja noga więcej nie postanie w tym barze, jest tak brudny i kiczowaty, że nawet narkomani znaleźli sobie inne miejsce.

3. No te preocupes por lo que dice mi tío, es un cutre que pronto se quedará más solo que la una.
Nie przejmuj się tym, co mówi mój wujek, to żałosny typ, który wkrótce zostanie sam jak palec.


4. Vaya cutrería de regalo que me ha hecho mi padrino – dos manzanas y tres nueces.
Jaki beznadziejny prezent zrobił mi mój ojciec chrzestny – dwa jabłka i trzy orzechy.

Ponieważ każdy ma swój gust, to i definicja słowa cutre dla każdego będzie inna. W ramach ciekawostek związanych z Hiszpanią na koniec przedstawię Wam listę zjawisk w hiszpańskiej “kulturze”, które w mojej osobistej ocenie, idealnie wpisują się w definicję słowa cutre.

1. Chimo Bayo i piosenka Exta Sí Exta No

Chimo Bayo jest nieco podstarzałym już didżejem i producentem muzycznym. Szczyt jego popularności przypadł na lata 80. Wśród jego największych hitów, możemy wyróżnić piosenkę Exta Sí Exta No, która nie grzeszy bogatym i skłaniającym do refleksji tekstem. Nie mówiąc o oprawie wizualnej. Pozostawiam to jednak indywidualnej ocenie każdego Czytelnika mojego bloga.

2. Program telewizyjny Sálvame

Program nadawany jest przez stację Telecinco od 2009 roku i pomimo licznych skarg, nadal bije rekordy popularności i szczelnie wypełnia ramówkę. Tematyka programu kręci się wokół informacji podawanych przez prasę plotkarską. Najczęściej dotyczy romansów, rozwodów i innych skandali z udziałem hiszpańskich celebrytów. Oczywiście w Polsce nie brakuje godnych odpowiedników hiszpańskiego Sálvame, niemniej to, co jest dla mnie niepojętym fenomenem tej emisji, to fakt, że trwa ponad 4 godziny, jednak nie sposób dowiedzieć się, “o co tak naprawdę chodzi”. No chyba że te tajemnice ujawniane są w nocnym wydaniu programu, czyli Sálvame Deluxe. Jeśli kiedyś będziecie mieli sporo wolnego czasu, polecam to socjologiczne doświadczenie, jakim jest przeprawa przez faunę i florę uczestników show.

Jeśli chcecie na własne oczy przekonać się, jak wygląda hiszpańska śmieciowa telewizja, oto oficjalna strona programu.

3. Sandro Rey

Jeśli myśleliście, że wróżbita Maciej jest typowo polskim fenomenem, czas przyjąć do wiadomości, że i Hiszpania jak długa i szeroka, jest bogata w równie barwne postaci. Sandro Rey jest najbardziej znany ze swoich przepowiedni i porad udzielanych na kanale La Sexta. W międzyczasie nasz hiszpański wróżbita wziął udział jeszcze w paru programach oraz reality show, jednak nie to jest tutaj najważniejsze. Jeśli chcecie przekonać się, dlaczego wyrażenia Sandro Rey i cutre mają z sobą wiele wspólnego, polecam wciśnięcie zakładki Grafika w wyszukiwarce po wpisaniu frazy Sandro Rey.

4. Mario Vaquerizo y Alaska


Wprawdzie sama jeszcze nie wiem, czy działalność tej pary podpina się bardziej pod pojęcie extravagnte czy cutre, jednak niewątpliwie są oni dosyć barwnymi postaciami na hiszpańskiej scenie muzycznej. Dlaczego znaleźli się na mojej liście? Z jednego powodu – nie do końca rozumiem, dlaczego i po co , artyści z niewątpliwie gotyckim wizerunkiem grają muzykę pop. Ta nieścisłość pomiędzy wyglądem, a treścią muzyczną jest dla mnie na tyle duża, że pisząc o dziwactwach w Hiszpanii, nie mogłam ich pominąć. Jeśli chcecie podejrzeć tę dziwaczną parę w reality show, polecam zajrzeć na stronę MTV.

5. Paquito el Chocolatero

Zjawisko pieśni weselnych istnieje również w Hiszpanii, ba i to nawet z choreografią. Jeśli uważacie, że “Jak się masz kochanie” jest szczytem kiczu, spójrzcie na taniec do przyśpiewki Paquito el Chocolatero.

6. Reklamy z lat 80-tych

Jeśli chcecie się pośmiać przez dłuższą chwilę, polecam wpisać w wyszukiwarkę na YouTube takie hasła, jak: anuncios leche Pascual, el Primo de Zumosol, helicóptero Tulipán lub po prostu anuncios de los 80 España, anuncios de los 90 España. Przykład możecie obejrzeć tutaj.

Oczywiście lista tak zwanych cutrerías jest jeszcze długa i z pewnością z czasem będę ją uzupełniać. Jeśli jednak macie jakieś propozycje, których nie ujęłam, nie wahajcie się pozostawić odpowiedniego komentarza.

lunes, 6 de octubre de 2014

Dos en uno: tronco

En español la palabra tronco tiene dos significados que son bastante útiles sobre todo cuando vamos a España y por fin empezamos a hablar el español coloquial.

En su primer significado la palabra tronco se refiere a una parte del árbol que lo sostiene. En polaco lo llamamos pień.



(Zdjęcie: © Creative Commons- commons.wikimedia.org)

En su segundo significado, mucho más coloquial, la palabra tronco es el sinónimo de colega, amigo, compañero. En polaco lo llamamos kumpel, stary.


(Zdjęcie: © Creative Commons- commons.wikimedia.org)

Ejemplo de frases:


1. El tronco de este árbol está completamente destrozado.

Pień tego drzewa jest doszczętnie zniszczony.

2. Oye, tronco, qué pasa ¡hace años que no nos vemos!

Hej, stary, jak leci, nie widzieliśmy się wieki!