domingo, 27 de julio de 2014

Dos en uno: argumento

Hoy aprenderemos algo muy interesante sobre la palabra "argumento" que tiene dos significados principales. 

Al oír la palabra argumento, la primera connotación que tenemos es su equivalente polaco "argument". Y es una muy buena opción porque argumento y argument no son falsos amigos, es decir su significado en ambas lenguas es igual.


Sin embargo para los españoles la palabra argumento significa también el asunto principal de película, libro, obra de teatro etc.

Frases ejemplares:

1. No acepto tus argumentos porque no tienen ninguna base científica.

Nie przyjmuję twoich argumentów, bo nie mają żadnych podstaw naukowych.

2. El argumento de esta película es demasiado complicado para mí. 

Fabuła tego filmu jest dla mnie zbyt skomplikowana.

domingo, 29 de junio de 2014

Praca po hiszpańsku, potocznie, oficjalnie i neutralnie

Dziś zajmiemy się słowem praca, po pierwsze, ponieważ można o niej mówić na różne sposoby, a po drugie dlatego, że jutro jest poniedziałek. 

Praca, temat obecny w naszym życiu, zarówno na płaszczyźnie rozmów z przyjaciółmi, z rodziną, ale też z pracodawcą. Warto zatem znać określenia na różnych poziomach wtajemniczenia.

Forma neutralna: el trabajo (praca)

Forma potoczna: el curro, el tajo (robota)

Forma oficjalna: el empleo (zajęcie,zatrudnienie)

Zdania:

1. Te presento a Fran, mi compañero de trabajo.
(To jest Fran, mój kolega z pracy.).
2. Aunque quiera, no puedo quedarme más, mañana empiezo el curro a las 7.
(Choćbym chciał, nie mogę zostać dłużej, jutro zaczynam robotę o 7.).
3. Muchos jóvenes buscan empleo en el turismo.
(Wielu młodych ludzi szuka zatrudnienia w sektorze turystycznym).


(Photo: ©Creative Commons - Flickr: Carmen Escobar Carrio.).

miércoles, 11 de junio de 2014

Greta Garbo

¿Qué cojones tiene que ver Greta Garbo con la lengua española? Os lo habéis preguntado sin duda alguna. 

Yo también pensaba que nada hasta el día de hoy cuando he descubierto que la palabra garbo en español es sinónimo de gracia, de elegancia sobre todo al moverse.

¿Opináis que Greta Garbo se merecía este apellido tan sugestivo?

 (Photo: © Creative Commons: sv.wikipedia.org)

En polaco:

Garbo - pełen gracji, elegancji, wdzięku przy poruszaniu się. 

viernes, 30 de mayo de 2014

Nietypowe zdrobnienia hiszpańskie

Dzisiejszy post po długiej przerwie spowodowanej ogólnie rzecz biorąc życiem (tak, życie jest bardzo absorbujące) przyjrzymy się niektórym (na razie dwóm) nietypowym hiszpańskim zdrobnieniom. 

Dlaczego nietypowym? Ponieważ wyglądają jak zdrobnienia, ale nie do końca nimi są, gdyż mają inne znaczenie od słowa bazowego.

Zacznijmy jednak od początku. Regularne zdrobnienia mogą wyglądać na przykład tak:

gato --> gatito 

czyli

kot --> kotek 


Ale na razie doszukałam się 1,5 wyjątka od tej reguły.

Pierwszy cały wyjątek:

Las palomas i las palomitas

Las palomas to gołębie.

 (This image belongs to es.wikipedia.org and was shared under the CreativeCommons License)

Las palomitas to oczywiście i teoretycznie małe gołębie (nie mówię gołąbki, bo to się w Polsce jednoznaczenie kojarzy z kapuściano-mięsnym daniem), ale przede wszystkim pop-corn. 

 (This image belongs to es.wikipedia.org and was shared under the CreativeCommons License)

Drugi wyjątek, połowiczny, bo używa się w dwóch znaczeniach to z kolei:

Los perros i los perritos

Los perros to psy.

(This image belongs to es.wikipedia.org and was shared under the CreativeCommons License)


Los perritos to oczywiście małe pieski, czyli szczeniaczki, ale perritos (albo perrito) to również skrót od perrito(s) caliente(s), czyli hot dog(i). 


 (This image belongs to  en.wikipedia.org and was shared under the Creative Commons License)

Na koniec zdania do zapamiętania naszych przedweekednowych wyjątków:

1) Esta noche vamos a comer palomitas y ver una película sobre dos palomas enamoradas.

Dziś wieczorem będziemy jeść pop-corn i oglądać film o zakochanych gołębiach.

2) Esta noche no puedo quedarme con tu perro. Es que vamos a un bar a beber un montón pero antes comeremos un par de perritos calientes cada uno. 

Dziś wieczorem nie mogę zostać z twoim psem. Idziemy do baru, będziemy dużo pić, ale najpierw każdy z nas zje po dwa hot dogi. 

martes, 29 de abril de 2014

Ser la manzana de la discordia

Co znaczy po polsku wyrażenie Ser la manzana de la discordia? Na szczęście dla naszej pamięci dokładnie to samo, jako że Hiszpanie również (a może nawet i bardziej niż Polacy) korzystali z mitologii greckiej, aby wzbogacić swój język.

La manzana de la discordia, innymi słowy jabłko niezgody. W mitologii greckiej bogini Eris upuściła jabłko opisane "Dla najpiękniejszej" wiedząc, że spowoduje to wielkich rozmiarów konflikt pomiędzy trzema boginiami Afrodytą, Herą i Ateną. Zgodnie z literackimi komentarzami, młody pasterz Parys (ten który potem poślubił Helenę) przyznał miano najpiękniejszej bogini Afrodycie, jednak dla nas, osób zainteresowanych językiem hiszpańskim, ważne jest to, że dzisiaj wyrażenie to oznacza, że jakiś przedmiot, jakiś temat albo jakaś osoba są powodem kłótni innych.

Zobaczmy przykład:

*El dinero siempre ha sido la manzana de la discordia en esta familia. A Luisa le encantaba tirar la casa por la ventana mientras que Luisma era más que tacaño.

*Pieniądze zawsze były jabłkiem niezgody w tej rodzinie. Luisa uwielbiała wydawać mnóstwo pieniędzy podczas gdy Luisma był bardziej niż skąpy.

Przy okazji niektórzy z Was odkryli być może nowe wyrażenie: Tirar la casa por la ventana, czyli wydawac mnóstwo pieniędzy, wydać prawie wszystkie posiadane pieniądze.

 


 
 (This image belongs to es.wikipedia.org and was shared under the Creative Commons License)

lunes, 21 de abril de 2014

En casa de herrero cuchillos de palo

Dzisiaj kolejny idiom, który ma "dosłowny" odpowiednik po polsku, dosłowny zapisałam w cudzysłowie, ponieważ tłumacząc dosłownie oczywiście otrzymamy inny zestaw słów, niemniej jednak w języku polskim istnieje wyrażenie o identycznym znaczeniu.

A zatem En casa de herrero cuchillos de palo dosłownie znaczy W domu kowala noże są z drewna, możemy więc od razu założyć, że prawdopodobnie są tępe. Dziwna sytuacja, prawda? Można powiedzieć paradoksalna.

Tymczasem ma miejsce i w Polsce, tyle że głównym bohaterem nie jest kowal z tępymi nożami, ale szewc, który bez butów chodzi.

A zatem po pierwsze:

En casa de herrero cuchillos de palo = Szewc bez butów chodzi.

A po drugie, skoro mówimy o szewcu, warto wspomnieć, że po hiszpańsku istnieje również wyrażenie z szewcem w tle, a mianowicie:

¡Zapatero, a tus zapatos!

Co dosłownie oznacza "Szewcu, do twoich butów", a przenośnie "Nie zajmuj się tym, na czym się nie znasz" ewentualnie "Nie wypowiada się na temat, w którym nie jesteś ekspertem".

sábado, 5 de abril de 2014

Różnica między a dedo y al dedillo

Niektórym słówko dedillo kojarzy się z ze słówkiem dedo, co nie dziwi, gdyż brzmią podobnie. Problem zaczyna się w momencie , kiedy widzimy dwa łudząco podobne do siebie wyrażenia:

a dedo i al dedillo

Jaka jest między nimi różnica i co znaczą?
A dedo oznacza subiektywnie, powołując się na wpływy i znajomości.

Czyli na przykład: El entrenador de este equipo fue nombrado a dedo / Trener tej ekipy został wybrany po znajomości.

Al dedillo natomiast może być synonimem de memoria, znać coś doskonale, na pamięć.

Na przykład: Paquito sabe el poema al dedillo ¡no se ha equivocado ni en una palabra! / Paquito zna wiersz na pamięć, nie pomylił się w ani jednym słowie!

lunes, 17 de marzo de 2014

Najlepsze słowniki języka hiszpańskiego

Odwiedzając księgarnie językowe lub też po prostu dział języki obce w sieciowych księgarniach typu Empik czy Matras można odnieść wrażenie, że zakup słownika hiszpańsko-polskiego lub polsko-hiszpańskiego jest najłatwiejszą rzeczą pod słońcem.

Wielu z Was zadało sobie jednak pewnie pytanie, czy warto w ogóle kupować słownik języka obcego, skoro wszystko można znaleźć w Internecie? Być może wielu z Was zastanawiało się już nad tym, czy lepsze są słowniki internetowe czy tradycyjne?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta: żeby dobrze nauczyć się języka, a potem się nim posługiwać, czy to tłumacząc, czy przygotowując zajęcia, trzeba korzystać i z jednych i z drugich.

Poniżej krótkie zestawienie wad i zalet obu form gromadzenia wiedzy o słówkach.

Zalety słowników internetowych:

- są aktualne i modyfikowane na bieżąco.

- często można znaleźć wiele słów potocznych, wulgarnych, idiomów. 

- są darmowe.

- są wielojęzyczne, co pomaga , jeśli nie jesteśmy pewni użycia danego słowa w polskim kontekście.

- często zawierają przykład zdania z danym słowem.

- są wygodniejsze i szybsze w użyciu, szczególnie jeśli tłumaczymy jakiś tekst na komputerze, a zdarza się to już coraz częściej.

Wady słowników internetowych:

- możemy natrafić w nich na błędy, nieścisłości, złe użycie w kontekście, których korekty nikt nam nie zagwarantuje.

Nawet jeżeli taka uwaga wydaje się być przesadzona, uwierzcie mi, nawet tak dobre serwisy słownikowe jak wordreference nie są wolne od błędów.

- nie zawsze podają wszystkie warianty lub wyrażenia połączone z szukanym przez nas słowem.

Zalety słowników książkowych:

- ponieważ są to wydawnictwa oficjalne przed publikacją są poddane korekcie, prawdopodobieństwo błędu jest mniejsze niż w przypadku słowników internetowych.

- często zawierają dłuższą listę znaczeń i wyrażeń związanych z danym słowem.

- jeśli chodzi o słowniki specjalistyczne (techniczne, ekonomiczne itd) biją na głowę te internetowe, które najczęściej po prostu nie istnieją, a jeśli już to z reguły w konfiguracji angielski + inny język.

- nie odciągają nas od nauki, bo zakładając, że szukamy potrzebnych nam słówek z wyłączonym komputerem i otwartym słownikiem, ciężko będzie wpaść w pętlę czasu na Facebooku albo Twitterze.

Wady słowników książkowych:

- są drogie.

- jeśli ma się ich dużo, a w pewnym momencie tak właśnie się dzieje, zajmują sporo miejsca, no i nie można ich zabrać na żaden językowy wyjazd.


- nie są aktualizowane tak często jak trzeba, a nawet jeśli są , nie zmienia to faktu, że znów trzeba wydać pieniądze i znów zrobić miejsce na półce.

 Jeśli chodzi o wydawanie pieniędzy zresztą, swego czasu miałam sprytny plan (chodziło wprawdzie o francuski, ale język akurat nie gra tutaj roli) kupowania sobie co dwa lata najnowszej wersji słownika jednojęzycznego Le Petit Robert, w tamtych dawnych czasach koszt takiego nabytku wahał się w granicach 300 złotych w górę (zależnie od stanu, sprzedawcy, kursu euro itd). Jak możecie się domyślić pomysł szybko upadł i to wcale nie wynikało z mojej złej woli.

- nie znajdziemy tam wszystkich dostępnych wyrażeń potocznych, wulgarnych itd co wiąże się z poruszaną już kwestią aktualizacji.

Dobrze, powiecie, ale gdzie szukać dobrych słowników? 

A zatem poniżej udostępniam linki i nazwy słowników, z których ja korzystam i które uważam za fajne i przydatne.

Słowniki jednojęzyczne hiszpańsko-hiszpańskie:

1. http://lema.rae.es/drae/?val=pregunta 
2. http://lema.rae.es/dpd/?key=obra 
3.http://www.wordreference.com/definicion/amar 

Słowniki wielojęzyczne (bez opcji polskiego):

1.http://www.wordreference.com/esfr/querer 
2. http://www.linguee.com/
3. http://bab.la/ 

Słowniki papierowe polsko-hiszpańskie:

1. Mały słownik polsko-hiszpański hiszpańsko-polski. Wydawnictwo Wiedza Powszechna

2. Podręczny słownik hiszpańsko-polski. Wydawnictwo Wiedza Powszechna.

3. Wielki słownik polsko-hiszpański. Wydawnictwo Wiedza Powszechna.

 

viernes, 14 de marzo de 2014

He ido a la montaña y he acabado en una montaña rusa

      Estoy segura de que incluso los principiantes conocen el significado de la palabra : montaña. Sin embargo la montaña rusa suena algo raro, sobre todo si lo traducimos al pie de la letra. 
¿Será una montaña rusa un tipo de montañas que existen sólo en Rusia? No, es algo mucho más divertido.
Mirad...

La montaña es algo creado por la naturaleza




 (This image belongs to en.wikipedia.org)

Pero la montaña rusa es un invento humano que nos permite pasar un buen rato lleno de adrenalina

 (This image belongs to  es.wikipedia.org)

En polaco/Po polsku

la montaña- góra
la montaña rusa- kolejka górska

martes, 4 de marzo de 2014

Jaka jest różnica między en cuanto i en cuanto a?

Jako że te dwa wyrażenia różnią się tylko jedną literą, bardzo często zdarza nam się je mylić, co niestety, wprowadza pewien chaos w komunikacji, bo znaczą zupełnie co innego.

En cuanto- jest wyrażeniem czasowym i po polsku znaczy " jak tylko". To, co najważniejsze przy tym wyrażeniu to fakt,że zachowuje się tak samo jak "cuando".
Co to oznacza? Tryb, którego użyjemy zależy od tego, czy nasze zdanie odnosi się do przeszłości, czy do przyszłości. Schemat wygląda następująco:

Zdanie odnosi się do teraźniejszości lub przeszłości =
INDICATIVO (1,2)

Zdanie odnosi się do przyszłości = SUBJUNTIVO (3)

(1) Juan canda la puerta en cuanto entra en el baño.

(2) Juan siempre ponía la música en cuanto entraba en casa.

(3) Juan te llamará en cuanto vuelva.

(1) Juan zamyka drzwi na klucz jak tylko wchodzi do łazienki.

(2) Juan zawsze puszczał muzykę jak tylko wchodził do domu.

(3) Juan do ciebie zadzwoni, jak tylko wróci.

En cuanto a - nie ma nic wspólnego z czasami, jest to wyrażenie, które na polski tłumaczymy, jako "jeśli chodzi o". Jego synonim po hiszpańsku to na przykład : por lo que se refiere a.

(1) En cuanto a tu examen, no tengo nada más que decirte, simplemente tienes que repeitrlo.

(1) Jeśli chodzi o twój egzamin, nie mam ci nic więcej do powiedzenia, po prostu musisz go powtórzyć.